Film Pana Andrzeja Mastalerza „Nostalgia za parą 94” z 23-26 czerwca 1994 roku, który od 2014 roku znajduje się na YouTube to relacja z przejazdu po trasach kujawskich kolejek wąskotorowych miłośników kolei z całego kraju i zagranicy. Zapaleńcy obojga płci i w dużej rozpiętości wieku przemierzają szlaki korzystając z różnego taboru (miedzy innymi odkryte wagony) nie dbając o wygodę. Ostatnie kilkanaście minut poświęcone jest linii Cukrowni Kruszwica, która ostatecznie została zlikwidowana w 2003 roku. Widać, że uczestnicy tego maratonu (jeden z uczestników nazywa to nawet orgią wąskotorową) doskonale się bawią mimo ogromnego upału i niespodzianek(wkręcające się stare przewody telefoniczne w koła lokomotywy) w podróży. Końcowe fragmenty filmu to wjazd do Kruszwicy od strony Grodztwa i kawałek osiedla Zagople z budową szkoły podstawowej. W samej cukrowni widzimy torowiska i ostatnie lokomotywy parowe Kp 4 i stojąca jako pomnik Las 1884 (dzisiaj jeździ po bieszczadzkich torach) jest i nieistniejąca lokomotywownia, a wiec kawałek historii, która odeszła nieodwracalnie w przeszłość. Miłośników woziła po torach naszej cukrowni lokomotywa LWS 150 z obsługującymi ją długoletnimi pracownikami wąskich torów cukrowni Ryszardem Kościńskim i Grzegorzem Kościelakiem. Wielka szkoda, że w Kruszwicy nie podjęto starań i nie znalazł się nikt kto podjął by się utrzymania kilkunastokilometrowej linii kolejowej. O frekwencje na pewno nie trzeba było by się martwić, a po wstąpieniu do Unii dotacje były by murowane. W 2003 miłośnicy kolei dosłownie w ostatniej chwili ratowali od palnika co mogli od pogromu między innymi zabytkowe wagony. Wagony i lokomotywy pozyskiwały wszystkie muzea kolejnictwa w Polsce. Niektóre lokomotywy są jeszcze używane w Czechach, Niemczech i w Polsce. W Kruszwicy nie zostało nic. Pozostaje nostalgia po czymś co w dzisiejszych czasach przyciągało by do Kruszwicy turystów z kraju i zagranicy i wcale do tego nie potrzebne były by naklejki na szybach samochodów.
Artykuł pierwotnie zamieszczony był na portalu TwojaKruszwica.tk w 2014 roku.
Wątek kruszwickiej kolejki zaczyna się od 1:38:30
Archiwalne komentarze zamieszczone na portalu:
